Kalkulator rezystora do LED
Wynik
- Moc wydzielana w rezystorze
- 0,048 W
- Rzeczywisty prąd diod
- 20 mA
- Prąd całkowity (1 gał.)
- 20 mA
- Sprawność układu (moc w diodach)
- 80%
Obliczenia krok po kroku
- R = (Us − n · Uf) / I = (12 − 3 · 3,2) / 0,02 A = 120 Ω
- Najbliższy większy z szeregu E24: 120 Ω → I = 20 mA
- P = I² · R = 0,02² · 120 = 0,048 W → z zapasem ×2: 0,125 W
- Każda gałąź diod szeregowych potrzebuje własnego rezystora — nie łącz diod równolegle na jednym rezystorze. Dla mocnych LED (> 0,5 W) używaj zasilacza prądowego (drivera).
Kalkulator LED ma trzy tryby. Liczy rezystor szeregowy do jednej lub kilku diod, dobiera zasilacz do taśmy LED i przelicza waty na lumeny, z odpowiednikiem tradycyjnej żarówki. Wystarczy wpisać napięcie i prąd diody albo moc taśmy na metr i jej długość. Wynik jest zaokrąglany w górę do rzeczywistej wartości rezystora lub typowej mocy zasilacza.
Jak korzystać z kalkulatora LED
- Rezystor do diody — wprowadź napięcie zasilania, napięcie przewodzenia Uf, liczbę diod połączonych szeregowo, prąd diody oraz liczbę gałęzi równoległych.
- Zasilacz do taśmy — moc w W/m, długość, napięcie taśmy i zapas mocy.
- Lumeny i waty — moc źródła oraz skuteczność świetlna.
Napięcie przewodzenia znajdziesz w karcie katalogowej diody. Typowo to 1,8–2,2 V dla czerwonych, 2,0–2,2 V dla żółtych i pomarańczowych, 2,0–3,2 V dla zielonych oraz 2,9–3,4 V dla niebieskich i białych.
Rezystor do diody LED
Diodzie trzeba ograniczyć prąd, a najprościej zrobić to rezystorem: R = (Us − n · Uf) / I.
Przykład domyślny: trzy białe diody o napięciu 3,2 V połączone szeregowo przy prądzie 20 mA z napięcia 12 V:
- R = (12 − 3 · 3,2) / 0,02 = 120 Ω, standardowa wartość z serii E24
- moc w rezystorze: 0,02² · 120 = 0,048 W
- zalecana moc rezystora z 2-krotnym zapasem: 0,125 W
Pojedyncza czerwona dioda o napięciu 2 V przy prądzie 20 mA zasilana napięciem 5 V wymaga rezystora o wartości 150 Ω. Kalkulator wybiera najbliższą wyższą wartość z serii E24, dzięki czemu prąd nigdy nie przekroczy ustawionej wartości.
Każda gałąź diod połączonych szeregowo wymaga własnego rezystora. Nie należy łączyć diod równolegle na jednym rezystorze, ponieważ małe różnice Uf sprawią, że jedna dioda weźmie większość prądu. Do diod mocy powyżej około 0,5 W stosuj zasilacz prądowy (driver), bo rezystor marnowałby dużo energii.
Jaki zasilacz do LED — taśma 12 V i 24 V
Pomnóż moc na metr przez długość i dodaj zapas, zwykle 20%. Domyślna taśma 14,4 W/m o długości 5 m na 12 V wymaga:
- moc taśmy: 14,4 × 5 = 72 W
- moc z zapasem: 86,4 W
- typowy zasilacz: 100 W
- prąd: 86,4 W ÷ 12 V = 7,2 A
Ta sama taśma w wersji 24 V pobierałaby o połowę mniejszy prąd, więc spadek napięcia byłby dużo mniejszy. Taśmy 12 V dłuższe niż 5 m zasilaj z obu końców albo równolegle odcinkami, inaczej dalszy koniec będzie ciemniejszy i może zmienić barwę. Przewód zasilający dobierzesz w kalkulatorze spadku napięcia.
Zasilacz do łazienki lub na zewnątrz musi mieć odpowiedni stopień ochrony IP, a stronę 230 V powinna podłączyć osoba z uprawnieniami. Taśmę w łazience obowiązują strefy z PN-HD 60364-7-701.
Lumeny i waty — jak porównywać źródła światła
Światło mierzy się w lumenach, a nie w watach: Φ = P × skuteczność. Źródło LED o mocy 10 W i skuteczności 100 lm/W zapewnia 1 000 lm, czyli mniej więcej tyle samo, co tradycyjna żarówka o mocy 83 W i skuteczności 12 lm/W.
| Tradycyjna żarówka | Strumień świetlny | LED przy 100 lm/W |
|---|---|---|
| 25 W | 300 lm | 3 W |
| 40 W | 480 lm | 4,8 W |
| 60 W | 720 lm | 7,2 W |
| 75 W | 900 lm | 9 W |
| 100 W | 1 200 lm | 12 W |
Tabela przyjmuje uproszczoną średnią 12 lm/W. Na opakowaniach często podaje się 806 lm dla odpowiednika 60 W, 1 055 lm dla 75 W i 1 521 lm dla 100 W. Unijna etykieta energetyczna dla źródeł światła (rozporządzenie 2019/2015) też opiera się na skuteczności: klasa A zaczyna się od 210 lm/W, a klasa G to poniżej 85 lm/W. Aby obliczyć, ile lumenów potrzebuje dane pomieszczenie, skorzystaj z kalkulatora oświetlenia.
Najczęstsze pytania
Jakiego rezystora użyć do diody LED zasilanej napięciem 12 V?
Dla jednej białej diody 3,2 V przy prądzie 20 mA: (12 − 3,2) / 0,02 = 440 Ω, więc najbliższą wartością z serii E24 jest 470 Ω. Dla trzech diod połączonych szeregowo: 120 Ω.
Jakiego zasilacza potrzebuję do taśmy LED o długości 5 m?
Wartość W/m należy pomnożyć przez 5 i dodać 20%. Taśma 14,4 W/m wymaga zasilacza 100 W.
Która taśma jest lepsza: 12 V czy 24 V?
Na długich odcinkach lepsza jest 24 V, bo prąd jest o połowę mniejszy, a spadek napięcia niższy. Taśmy 12 V stosuje się głównie na krótkich odcinkach i w pojazdach.
Ile lumenów ma dioda LED o mocy 10 W?
Około 1 000 lm przy 100 lm/W. Rzeczywista wartość jest podana na opakowaniu.
Czy mogę połączyć diody równolegle z jednym rezystorem?
Nie. Każda gałąź wymaga własnego rezystora, w przeciwnym razie prąd nie będzie rozdzielany równomiernie.
Źródła
- Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2019/2015 w sprawie etykiet efektywności energetycznej źródeł światła
- Baza produktów UE — źródła światła
- IEC 60063 Szeregi wartości znamionowych rezystorów i kondensatorów
Ostatnia aktualizacja: 31 października 2026