Kalkulatorów w serwisie: 513

Kalkulator granic

Granica

Dla ciągu użyj zmiennej n, np. (2n^2 + 1)/(n^2 − 3).

Liczba, pi, inf (+∞) lub -inf.

Strona

Wynik

lim x→01
Wartość dziesiętna1
Metoda
reguła de l'Hospitala
−4−3−2−101234−0,200,20,40,60,81granica 1sin(x)/x
Obliczenia krok po kroku
  1. lim x→0 sin(x)/x
  2. Symbol nieoznaczony 0/0 — reguła de l'Hospitala (1.): lim (cos(x))/(1)
  3. Podstawiamy x = 0: 1/1 = 1
  4. Wynik: lim x→0 sin(x)/x = 1
  • Wynik uzyskany analitycznie.

Kalkulator granic oblicza granice funkcji w punkcie i w nieskończoności, granice jednostronne oraz granice ciągów. Przy symbolu nieoznaczonym 0/0 stosuje symbolicznie regułę de l’Hospitala, a gdy metoda analityczna zawodzi, szacuje granicę numerycznie z obu stron. Informuje, że granica nie istnieje — gdy granice jednostronne są różne albo funkcja oscyluje — i rysuje wykres funkcji w otoczeniu punktu.

Jak korzystać z kalkulatora granic

  1. Granica — wybierz funkcji f(x) albo ciągu aₙ (n → ∞).
  2. Wyrażenie — wpisz je w zwykłym zapisie: (x^2 - 1)/(x - 1), sin(x)/x, (1 + 1/n)^n. Dla ciągu użyj zmiennej n.
  3. x dąży do (tylko dla funkcji) — liczba, pi, inf (+∞) albo -inf (−∞).
  4. Strona — obustronna, lewostronna (x → a⁻) albo prawostronna (x → a⁺).

Wynik zawiera granicę (gdy się da — w postaci dokładnej, np. 1/2, e albo +∞), jej wartość dziesiętną, granicę lewostronną i prawostronną, metodę (podstawienie, reguła de l’Hospitala albo przybliżenie numeryczne), kolejne kroki i wykres funkcji w otoczeniu punktu.

Obliczanie granic — metody kalkulatora

Kalkulator próbuje po kolei trzech metod:

  1. Podstawienie — jeśli funkcja jest ciągła w tym punkcie, granica jest równa jej wartości: lim x→2 x² = 4.
  2. Reguła de l’Hospitala — przy symbolu nieoznaczonym 0/0 liczy pochodne licznika i mianownika: lim f/g = lim f′/g′, i powtarza to, dopóki wychodzi 0/0.
  3. Przybliżenie numeryczne — oblicza wartości funkcji dla x coraz bliższych punktu (albo dla coraz większych n), z obu stron, i ekstrapoluje wyniki (ekstrapolacja Richardsona). Potem rozpoznaje typowe wartości dokładne, np. e albo π.

Symbole nieoznaczone, przy których trzeba uważać: 0/0, ∞/∞, ∞ − ∞, 0 · ∞, 1^∞, 0⁰, ∞⁰. Wyrażenie typu 1/0 nie jest symbolem nieoznaczonym — daje ±∞ albo brak granicy, zależnie od strony.

Wynik numeryczny jest przybliżony. Przy szybko oscylujących wyrażeniach może być niewiarygodny — sprawdź wykres.

Granica funkcji — przykład: sin x / x przy x → 0

Wartości domyślne: sin(x)/x, x → 0, granica obustronna.

  1. Po podstawieniu x = 0 wychodzi 0/0 — symbol nieoznaczony.
  2. Reguła de l’Hospitala: lim sin x / x = lim cos x / 1.
  3. Po podstawieniu x = 0: cos 0 / 1 = 1.

Wynik: lim x→0 sin x / x = 1 — jedna z najważniejszych granic analizy matematycznej, z której wyprowadza się pochodną sinusa.

Inne przykłady z zastosowaniem reguły de l’Hospitala:

Granica Kroki Wynik
(x² − 1)/(x − 1), x → 1 2x / 1 przy x = 1 2
(1 − cos x)/x², x → 0 sin x / 2x → cos x / 2 (reguła zastosowana dwa razy) 1/2

Pierwszą granicę można też policzyć bez pochodnych: (x² − 1)/(x − 1) = x + 1 dla x ≠ 1, więc granica wynosi 2.

Granice jednostronne i granice, które nie istnieją

Granica obustronna istnieje tylko wtedy, gdy granica lewostronna i prawostronna są równe.

Przykład: 1/x dla x → 0:

  • od prawej (x = 0,1; 0,01; 0,001…): 10, 100, 1000… → +∞,
  • od lewej (x = −0,1; −0,01…): −10, −100, −1000… → −∞,
  • granice jednostronne są różne, więc granica obustronna nie istnieje.

Po wybraniu strony „prawostronna” dostaniesz lim x→0⁺ 1/x = +∞, a „lewostronna” — lim x→0⁻ 1/x = −∞.

Granica nie istnieje także wtedy, gdy funkcja oscyluje: sin(1/x) w pobliżu zera przyjmuje wszystkie wartości od −1 do 1 i nie zbliża się do żadnej liczby.

Kalkulator granic ciągów i granic w nieskończoności

Gdy x → ±∞ albo n → ∞, kalkulator liczy wartości dla 10, 100, 1000… i ekstrapoluje:

Granica Wartości dla 10, 100, 1000… Wynik
(3x² + 1)/(x² − 2), x → +∞ 3,071429; 3,0007; 3,000007… 3
(2n² + 1)/(n² − 3) 2,072165; 2,0007; 2,000007… 2
(1 + 1/n)ⁿ 2,593742; 2,704814; 2,716924… e ≈ 2,71828
ⁿ√n 1,258925; 1,047129; 1,006932… 1
sin x / x, x → +∞ −0,054402; −0,005064; 0,000827… 0

Dla ilorazu wielomianów tego samego stopnia granica w nieskończoności jest równa ilorazowi współczynników przy najwyższych potęgach (3/1 = 3, 2/1 = 2). Gdy licznik ma wyższy stopień, granica to ±∞; gdy niższy — 0.

Granice na maturze rozszerzonej i w szkole

Granice należą do zakresu rozszerzonego matematyki w liceum i technikum. Podstawa programowa wymaga liczenia granic ciągów z użyciem granic 1/n i ⁿ√a, twierdzeń o granicy sumy, różnicy, iloczynu i ilorazu oraz twierdzenia o trzech ciągach, liczenia sumy zbieżnego szeregu geometrycznego, granic funkcji (także jednostronnych) i korzystania z nich przy pochodnych.

„Wybrane wzory matematyczne” CKE podają wybrane granice: lim (1 + 1/n)ⁿ = e i lim ⁿ√n = 1, twierdzenia o granicach ciągów i wzór na sumę szeregu geometrycznego.

Reguły de l’Hospitala nie ma w podstawie programowej — poznaje się ją na studiach. Na maturze granice liczy się algebraicznie: dzieląc przez najwyższą potęgę, rozkładając na czynniki albo korzystając ze znanych granic. Wynik z kalkulatora wykorzystaj do sprawdzenia odpowiedzi, a kalkulator pochodnych — do kolejnego kroku.

Najczęstsze pytania

Ile wynosi granica sin x / x, gdy x dąży do 0?

1. Po podstawieniu wychodzi 0/0, a z reguły de l'Hospitala cos 0 / 1 = 1.

Kiedy granica nie istnieje?

Gdy granice jednostronne są różne (np. 1/x w zerze: −∞ z lewej, +∞ z prawej) albo gdy funkcja oscyluje i nie zbliża się do żadnej wartości (sin(1/x) w zerze).

Jak wpisać nieskończoność?

W polu „x dąży do” wpisz inf dla +∞ i -inf dla −∞. Granicę ciągu kalkulator liczy zawsze dla n → ∞.

Co to jest reguła de l'Hospitala?

Przy symbolach nieoznaczonych 0/0 i ∞/∞ granica ilorazu funkcji jest równa granicy ilorazu ich pochodnych: lim f/g = lim f′/g′ (jeśli ta druga istnieje).

Czy na maturze można użyć reguły de l'Hospitala?

Nie ma jej w podstawie programowej liceum. Egzaminatorzy oczekują metod algebraicznych — zanim oprzesz na niej rozwiązanie, sprawdź aktualne zasady oceniania CKE.

Ile wynosi granica (1 + 1/n)ⁿ?

Liczba e ≈ 2,718281828. Kalkulator pokazuje wartości dla n = 10, 100, 1000…, które zbliżają się do e.

Źródła

Ostatnia aktualizacja: 27 października 2026

Powiązane kalkulatory