Kalkulatorów w serwisie: 513

Kalkulator gwintów

Rodzaj gwintu

Wynik

Skok M81,25 mm
Wiertło pod gwint6,75 mm
Przekrój czynny As36,61 mm²
Średnica podziałowa d2
7,188 mm
Średnica rdzenia śruby d3
6,466 mm
Średnica otworu nakrętki D1
6,647 mm
Otwór przejściowy (ISO 273: dokładny/średni/zgrubny)
8,4 / 9 / 10 mm
Siła zrywająca (klasa 8.8, Rm 800 MPa)
29,3 kN
Siła przy granicy plastyczności (Re 640 MPa)
23,4 kN
Gwinty metryczne — skok zwykły i wiertło (33 wierszy)
Gwinty metryczne — skok zwykły i wiertło
GwintSkokWiertłoSkoki drobne
M10,250,750,2
M1,20,250,950,2
M1,40,31,10,2
M1,60,351,250,2
M20,41,60,25
M2,50,452,050,35
M30,52,50,35
M3,50,62,90,35
M40,73,30,5
M50,84,20,5
M6150,75
M7160,75
M81,256,751, 0,75
M101,58,51,25, 1, 0,75
M121,7510,251,5, 1,25, 1
M142121,5, 1,25, 1
M162141,5, 1
M182,515,52, 1,5, 1
M202,517,52, 1,5, 1
M222,519,52, 1,5, 1
M243212, 1,5, 1
M273242, 1,5, 1
M303,526,53, 2, 1,5, 1
M333,529,53, 2, 1,5
M364323, 2, 1,5
M394353, 2, 1,5
M424,537,54, 3, 2, 1,5
M454,540,54, 3, 2, 1,5
M485434, 3, 2, 1,5
M525474, 3, 2, 1,5
M565,550,54, 3, 2, 1,5
M605,554,54, 3, 2, 1,5
M646584, 3, 2, 1,5
Obliczenia krok po kroku
  1. Wiertło ≈ d − P = 8 − 1,25 = 6,75 mm
  2. d2 = d − 0,6495·P = 7,188 mm; d3 = d − 1,2269·P = 6,466 mm
  3. As = π/4 · ((d2 + d3)/2)² = 36,61 mm²
  4. F = As · Rm = 36,61 · 800 = 29,3 kN; As · Re = 23,4 kN
  • Wynik orientacyjny dla nośności: Rm i Re z oznaczenia klasy (np. 8.8 → Rm 800 MPa, Re 640 MPa); dokładne minimalne siły podaje PN-EN ISO 898-1. Śrubę obciąża się z zapasem — siła napięcia wstępnego zwykle ok. 70% Re·As.
  • Wiertło d − P daje ok. 75–80% głębokości zarysu — standard dla gwintowania ręcznego. Do gwintowników wygniatających potrzebne jest większe wiertło (ok. d − 0,5·P).

Kalkulator gwintów podaje wymiary potrzebne przy wierceniu i gwintowaniu. Dla gwintu metrycznego dostajesz skok, wiertło pod gwint, średnice podziałową i rdzenia, otwory przejściowe, przekrój czynny oraz przybliżoną nośność śruby wybranej klasy. Dla gwintów calowych UNC, UNF i rurowych G (BSP) kalkulator pokazuje skok, liczbę zwojów na cal i wiertło. W rozwijanej tabeli są wszystkie rozmiary w jednym miejscu.

Jak korzystać z kalkulatora gwintów

  1. Rodzaj gwintu — metryczny (M) albo calowy (UNC, UNF, G/BSP).
  2. Rozmiar — z listy. Przy gwincie metrycznym domyślny jest skok zwykły.
  3. Skok drobny (opcjonalnie) — wpisz skok, np. 1,25 dla M10 × 1,25. Musi być mniejszy od zwykłego, inaczej kalkulator pokaże typowe wartości.
  4. Klasa własności — np. 8.8, potrzebna do obliczenia nośności.

Pełne tabele gwintów znajdziesz pod wynikiem. Podane tam wiertła dotyczą zwykłych gwintowników skrawających.

Wiertło pod gwint — zasada i tabela

Dla gwintów metrycznych średnica wiertła to średnica nominalna minus skok: wiertło = d − P. M8 ma skok 1,25 mm, więc wiertło ma 8 − 1,25 = 6,75 mm.

Gwint Skok zwykły, mm Wiertło, mm
M4 0,7 3,3
M5 0,8 4,2
M6 1 5
M8 1,25 6,75
M10 1,5 8,5
M12 1,75 10,25
M16 2 14
M20 2,5 17,5

Daje to około 75–80% głębokości zarysu, co jest standardem przy gwintowaniu ręcznym. W praktyce wiertło 6,75 mm często zastępuje się 6,8 mm, a 10,25 mm wiertłem 10,2 mm. Gwintowniki wygniatające nie skrawają, tylko przemieszczają materiał, więc potrzebują większego otworu, około d − 0,5 · P. Zawsze sprawdź zalecenia producenta gwintownika, zwłaszcza dla stali nierdzewnej i aluminium.

Kalkulator gwintów metrycznych — wymiary i przekrój czynny

Dla gwintu metrycznego o zarysie 60° kalkulator stosuje wzory:

  • średnica podziałowa: d2 = d − 0,6495 · P
  • średnica rdzenia śruby: d3 = d − 1,2269 · P
  • średnica otworu nakrętki: D1 = d − 1,0825 · P
  • przekrój czynny: As = π/4 · ((d2 + d3) / 2)²

Dla M8 daje to d2 = 7,188 mm, d3 = 6,466 mm, D1 = 6,647 mm i As = 36,61 mm². Dla M12 przekrój czynny wynosi 84,27 mm². To od niego liczy się nośność śruby, a jest on większy od pola przekroju samego rdzenia.

Gwinty drobnozwojne mają większy przekrój czynny i rzadziej się luzują, ale łatwiej je uszkodzić, a w miękkich materiałach wymagają dłuższego wkręcenia.

Wytrzymałość gwintu i klasy własności śrub

Klasa własności jest wybita na łbie śruby. Pierwsza liczba razy 100 to wytrzymałość na rozciąganie Rm w MPa, a iloczyn obu liczb razy 10 to granica plastyczności Re. Klasa 8.8 ma więc Rm = 800 MPa i Re = 640 MPa.

Śruba M8 klasy 8.8 zrywa się przy około As · Rm = 29,3 kN, a granicę plastyczności osiąga przy około 23,4 kN. Dla M12 klasy 10.9 jest to 84,3 kN i 75,8 kN. To wartości przybliżone, dokładne siły minimalne podaje PN-EN ISO 898-1.

Są to wartości graniczne, a nie obciążenia robocze. Napięcie wstępne śruby to zwykle około 70% siły przy granicy plastyczności, a w projekcie uwzględnia się też rodzaj obciążenia, zmęczenie i długość wkręcenia. Moment dokręcania policzysz w kalkulatorze elementów maszyn. Otwór przejściowy dla M8 wg ISO 273 ma 8,4, 9 lub 10 mm, odpowiednio dla szeregu dokładnego, średniego i zgrubnego.

Kalkulator gwintów calowych: UNC, UNF i rurowe G

Gwint calowy opisuje liczba zwojów na cal (TPI), więc skok to P = 25,4 / TPI. Gwinty UNC i UNF mają zarys 60°, jak metryczne, a gwinty rurowe G zarys Whitwortha 55°.

Domyślny G 1/2″ ma 14 TPI, skok 1,814 mm, średnicę zewnętrzną 20,955 mm i wiertło około 18,6 mm. Nazwa jest myląca: 1/2″ to rozmiar umowny związany ze średnicą wewnętrzną rury, a nie średnica gwintu, która wynosi prawie 21 mm.

Gwinty G są walcowe. Uszczelniające gwinty stożkowe (R i Rc) mają te same skoki, ale inny kształt, więc nie łącz ich bez sprawdzenia sposobu uszczelnienia. Kalkulator nie obejmuje gwintów trapezowych (Tr).

Najczęstsze pytania

Jakie wiertło pod gwint M8?

6,75 mm dla skoku zwykłego. W praktyce często używa się wiertła 6,8 mm. Pod M8 × 1 potrzebne jest wiertło 7 mm.

Jaki skok ma gwint M10?

Skok zwykły to 1,5 mm, więc wiertło ma 8,5 mm. Stosuje się też skoki drobne 1,25 i 1 mm.

Co oznacza klasa 8.8 na śrubie?

Wytrzymałość na rozciąganie 800 MPa i granicę plastyczności 640 MPa, czyli 80% wytrzymałości na rozciąganie.

Dlaczego G 1/2 ma około 21 mm średnicy?

Rozmiar jest umownym oznaczeniem rury, a nie średnicą gwintu. Średnica zewnętrzna gwintu G 1/2″ wynosi 20,955 mm.

Jak przeliczyć TPI na skok?

Podziel 25,4 przez TPI. 14 TPI to 1,814 mm.

Źródła

Ostatnia aktualizacja: 31 października 2026

Powiązane kalkulatory