Kalkulator balistyczny (FPS, J)
Wynik
- Energia w ft·lbf
- 10,67
- Prędkość
- 230 m/s
- Prędkość
- 755 fps
- Masa pocisku8,44 gr
- 0,547 g
- Prędkość graniczna dla 17 J
- 249,3 m/s
- Gęstość energii
- 91 J/cm²
Obliczenia krok po kroku
- E = ½ · m · v² = 0,5 · 0,000547 kg · 230² = 14,47 J
- Urządzenie pneumatyczne o energii pocisku powyżej 17 J jest bronią pneumatyczną — posiada się ją na podstawie karty rejestracyjnej z Policji (od 18 lat, z orzeczeniami lekarskim i psychologicznym oraz informacją z KRK). Do 17 J — bez rejestracji (art. 8, 9 i 14 ustawy o broni i amunicji).
- Energia zależy od konkretnego śrutu — mierz prędkość chronografem dla używanej amunicji.
Kalkulator balistyczny podaje energię kinetyczną pocisku opuszczającego lufę oraz jego tor lotu. Wpisz masę w gramach lub grainach i prędkość w m/s lub fps, a zobaczysz energię w dżulach i ft·lbf oraz to, czy wiatrówka mieści się w limicie 17 J. Pozostałe tryby liczą prędkość dla wybranej energii, przeliczają FPS z ASG na dżule dla różnych kulek, a z współczynnika balistycznego BC wyznaczają opad, znoszenie przez wiatr i energię na 100 m.
Jak korzystać z kalkulatora balistycznego
Wybierz tryb:
- Energia pocisku — wybierz broń pneumatyczną lub palną, wpisz masę (gramy lub grainy), prędkość wylotową (m/s lub fps) i opcjonalnie kaliber. Dostaniesz energię w dżulach i ft·lbf, obie jednostki prędkości, a przy wiatrówce także prędkość, przy której pocisk osiąga 17 J.
- Prędkość dla energii — wpisz masę i docelową energię, a wynik pojawi się w m/s i fps.
- ASG (FPS ↔ J) — wybierz masę kulki i wpisz odczyt z chrono. Zobaczysz też, jaka prędkość daje tę samą energię przy innych kulkach.
- Tor lotu — wpisz masę, prędkość, współczynnik balistyczny BC, dystans przystrzelania, wysokość celownika, największy dystans i wiatr boczny.
Prędkość najlepiej zmierzyć chronografem dla amunicji, której używasz. Wartości z pudełka lub katalogu mierzy się w lufie testowej i mogą się wyraźnie różnić od tych z Twojej broni.
Kalkulator energii kinetycznej pocisku — wzór
Energia to E = ½ · m · v², z masą w kilogramach i prędkością w m/s. Prędkość jest w kwadracie, więc liczy się bardziej niż masa: 10% większa prędkość to 21% więcej energii, a 10% większa masa to tylko 10% więcej.
Kalkulator stosuje przeliczniki:
- 1 grain = 0,0648 g
- 1 fps = 0,3048 m/s
- 1 ft·lbf = 1,356 J
Przykład domyślny: śrut 4,5 mm o masie 0,547 g (8,44 gr) przy 230 m/s ma E = 0,5 · 0,000547 · 230² = 14,47 J, czyli 10,67 ft·lbf. Ten sam śrut osiągnie 17 J przy 249,3 m/s, czyli 818 fps.
Dla porównania: pocisk .22 LR o masie 2,59 g (40 gr) przy 327 m/s ma około 139 J, a pocisk .308 Winchester o masie 9,7 g (150 gr) przy 860 m/s około 3 587 J.
Limit 17 J — moc wiatrówki a przepisy
Według art. 8 ustawy o broni i amunicji bronią pneumatyczną jest niebezpieczne dla życia lub zdrowia urządzenie, które w wyniku działania sprężonego gazu jest zdolne do wystrzelenia pocisku z lufy i rażenia celu na odległość, a energia kinetyczna pocisku opuszczającego lufę przekracza 17 J.
W praktyce:
- Do 17 J — urządzenie nie jest bronią w rozumieniu ustawy, nie ma rejestracji ani karty rejestracyjnej.
- Powyżej 17 J — to broń pneumatyczna. Pozwolenie na broń nie jest potrzebne, ale wymagana jest karta rejestracyjna od komendanta powiatowego Policji (art. 9 ust. 4).
- Do rejestracji trzeba mieć ukończone 18 lat, orzeczenia lekarskie i psychologiczne oraz informację z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu (art. 14 ust. 7).
- Posiadanie broni pneumatycznej bez wymaganej rejestracji to wykroczenie zagrożone aresztem albo grzywną (art. 51).
Energia zależy od śrutu, więc wiatrówka blisko limitu może go przekroczyć z inną amunicją. Także poniżej 17 J można poważnie zranić człowieka, dlatego strzelaj tylko tam, gdzie jest bezpiecznie i za zgodą właściciela terenu.
Kalkulator ASG: FPS na dżule
Repliki ASG sprawdza się zwykle chronografem z kulką 0,20 g. Przy 350 fps kulka ma 106,68 m/s i 1,14 J. Tabela w wyniku pokazuje tę samą energię dla innych kulek: 313 fps przy 0,25 g, 286 fps przy 0,30 g i 247 fps przy 0,40 g.
Dlatego limit w dżulach jest uczciwszy niż w FPS: cięższa kulka leci wolniej, ale ma tę samą energię. Limity na grach i strzelnicach ustalają organizatorzy, a nie przepisy. Zależą zwykle od klasy repliki i minimalnego dystansu strzału, więc sprawdź regulamin i testuj kulkami o wskazanej masie.
Repliki ASG poniżej 17 J nie są bronią w rozumieniu ustawy, ale realistyczna replika noszona w miejscu publicznym może wywołać interwencję Policji. Przewoź ją w zamkniętym pokrowcu.
Tor lotu: opad, wiatr i współczynnik balistyczny
Tryb toru lotu liczy pocisk jako punkt hamowany przez powietrze. Opór wynika ze standardowej funkcji G1 i współczynnika balistycznego BC, który znajdziesz na pudełku lub w katalogu amunicji. Znoszenie przez wiatr boczny liczy reguła Didiona. Kalkulator przyjmuje atmosferę standardową: 15 °C i 1013 hPa.
Przykład domyślny: pocisk .308 o masie 9,7 g, 860 m/s, BC 0,4, celownik 4,5 cm nad lufą, przystrzelanie na 100 m, wiatr boczny 3 m/s:
| Dystans | Prędkość | Energia | Tor | Znoszenie |
|---|---|---|---|---|
| 100 m | 783 m/s | 2 974 J | 0 cm | 1,7 cm |
| 200 m | 710 m/s | 2 448 J | −11,6 cm | 7 cm |
| 300 m | 641 m/s | 1 996 J | −42,7 cm | 16,7 cm |
Znak minus oznacza punkt trafienia poniżej linii celowania. Pocisk .22 LR (2,59 g, 327 m/s, BC 0,13) przystrzelany na 50 m ma na 100 m około 99 J i opada 23,3 cm, a na 150 m aż 78,6 cm.
To model punktowy z jednym BC na cały lot, więc bez wpływu spinu, wilgotności i zmian ciśnienia. Wyniki sprawdzaj na strzelnicy, a przy dalekich strzałach korzystaj z programów producentów amunicji i optyki. Sama energia niewiele mówi o działaniu pocisku w celu, które zależy też od jego budowy i prędkości. Gęstość energii w J/cm² służy tylko do przybliżonego porównania kalibrów.
Energia pocisku a przepisy łowieckie
Energia ma też znaczenie prawne w łowiectwie. Rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz (Dz.U. 2005 poz. 548, ze zmianą z 2022 r.) wymaga, by broń myśliwska o lufach gwintowanych strzelała amunicją o energii co najmniej 400 J w odległości 100 m od wylotu lufy. Minimalna energia na grubą zwierzynę także dotyczy 100 m:
| Zwierzyna | Minimalna energia na 100 m |
|---|---|
| Łosie | 2 500 J |
| Jelenie, daniele, muflony i dziki, poza warchlakami | 2 000 J |
| Sarny i dziki warchlaki | 1 000 J |
Przy polowaniu na zwierzynę grubą nie wolno używać pocisków pełnopłaszczowych. Tryb toru lotu pokazuje szacowaną energię na 100 m i to, które minimum spełnia pocisk. Pocisk .308 z przykładu ma tam 2 974 J, co spełnia wszystkie progi, a .22 LR około 99 J, czyli daleko poniżej 400 J. Rozstrzygają dane producenta amunicji.
Najczęstsze pytania
Czy trzeba rejestrować wiatrówkę 17 J?
Nie. Przepisy dotyczą pocisków o energii powyżej 17 J. Jeśli energia wynosi dokładnie 17 J lub mniej, urządzenie nie jest bronią pneumatyczną. Pamiętaj, że energia zmienia się ze śrutem.
Jaka prędkość daje 17 J przy śrucie 4,5 mm?
To zależy od masy. Dla śrutu 0,547 g (8,44 gr) to 249,3 m/s, czyli 818 fps. Lżejszy śrut potrzebuje większej prędkości.
Jak przeliczyć FPS na dżule w ASG?
Zamień FPS na m/s, mnożąc przez 0,3048, a potem użyj wzoru E = ½ · m · v². 350 fps z kulką 0,20 g to 1,14 J.
Jak przeliczyć grainy na gramy?
Pomnóż grainy przez 0,0648. Pocisk 150 gr waży 9,72 g.
Czy kalkulator pokazuje opad pocisku?
Tak, w trybie toru lotu. Podaj współczynnik balistyczny BC, a dostaniesz opad, znoszenie i energię na kolejnych dystansach. Wynik jest szacunkiem z modelu punktowego.
Źródła
- Ustawa z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, t.j. Dz.U. 2024 poz. 485
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z 23 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz, Dz.U. 2005 poz. 548
- Rozporządzenie z 7 listopada 2022 r. zmieniające rozporządzenie o wykonywaniu polowania, Dz.U. 2022 poz. 2323
Ostatnia aktualizacja: 31 października 2026