Kalkulator nachylenia (spadek w %, pochylnia)
Wynik
- Spadek w promilach
- 62,5 ‰
- Spadek na 1 m
- 6,25 cm/m
Obliczenia krok po kroku
- Spadek = h / L = 0,5 / 8 = 0,0625 → 6,25%
- Kąt = arctg(spadek) = arctg(0,0625) = 3,576°
- Stosunek 1 : n, n = 1 / spadek = 1 : 16
- Spadek 100% to kąt 45°, nie 90°. Limit dla pochylni przy budynku policzysz w trybie „pochylnia”.
Kalkulator nachylenia terenu zamienia różnicę wysokości i długość na spadek w procentach i promilach, kąt w stopniach oraz stosunek 1:n. Przelicza też te zapisy między sobą, podaje różnicę wysokości na dowolnej odległości, a dla pochylni wyznacza dopuszczalne nachylenie i najkrótszą długość. Przyda się przy działce, podjeździe, kostce, rurach odwodnienia i drodze. Poniżej znajdziesz limity z polskich przepisów dla pochylni i dróg publicznych.
Jak korzystać z kalkulatora nachylenia
W polu Znam wybierz, co masz:
- różnicę wysokości i długość poziomą: typowy przypadek dla terenu, z mapy albo planu,
- różnicę wysokości i długość po skosie: gdy mierzysz wzdłuż pochylni albo deski,
- spadek w %, kąt w stopniach lub stosunek 1 : n: żeby przeliczyć jeden zapis na pozostałe,
- pochylnię: podaj wysokość, przeznaczenie, usytuowanie i ewentualnie planowaną długość, a kalkulator sprawdzi limit z przepisów.
W trybach przeliczania możesz też podać długość poziomą, żeby dostać różnicę wysokości na tej odległości. Wynik pokazuje spadek w %, kąt, stosunek, spadek w promilach i w cm na metr, obliczenia oraz rysunek trójkąta.
Jak obliczyć spadek terenu: wzór i przykład
Spadek to różnica wysokości podzielona przez odległość poziomą:
spadek = h / L, a spadek w % = h / L × 100
Kąt to arcus tangens spadku, a stosunek 1 : n to odwrotność spadku. Dane domyślne: h = 0,5 m, L = 8 m.
- Spadek: 0,5 / 8 = 0,0625, czyli 6,25%.
- Kąt: arctg(0,0625) = 3,576°.
- Stosunek: 1 / 0,0625, czyli 1 : 16.
- Inne zapisy: 62,5‰ albo 6,25 cm na metr.
Jeśli pomiar wykonano po skosie, kalkulator najpierw liczy długość poziomą z twierdzenia Pitagorasa. Dla pochylni o długości 5 m i wysokości 3 m to √(5² − 3²) = 4 m, więc spadek wynosi 75%, kąt 36,87°, a stosunek 1 : 1,33. Przy małych spadkach różnicę między tymi dwiema długościami można pominąć, ale przy stromych jest znaczna.
Spadek procentowy, stopnie i stosunek: tabela
| Spadek | Promile | Kąt | Stosunek | Różnica na 10 m |
|---|---|---|---|---|
| 1% | 10‰ | 0,573° | 1 : 100 | 0,10 m |
| 2% | 20‰ | 1,146° | 1 : 50 | 0,20 m |
| 5% | 50‰ | 2,862° | 1 : 20 | 0,50 m |
| 6% | 60‰ | 3,434° | 1 : 16,67 | 0,60 m |
| 8% | 80‰ | 4,574° | 1 : 12,5 | 0,80 m |
| 10% | 100‰ | 5,711° | 1 : 10 | 1,00 m |
| 15% | 150‰ | 8,531° | 1 : 6,67 | 1,50 m |
| 25% | 250‰ | 14,036° | 1 : 4 | 2,50 m |
| 100% | 1000‰ | 45° | 1 : 1 | 10,00 m |
Spadek 100% to 45°, a nie 90°: oznacza 1 m różnicy wysokości na każdy metr w poziomie. Procenty i stopnie nie są proporcjonalne, więc nie przeliczysz ich przez mnożenie przez stałą. Pionowa ściana w ogóle nie ma wartości procentowej, bo jej długość pozioma wynosi zero.
Kalkulator pochylni: największe dopuszczalne nachylenie w Polsce
Pochylnie związane z budynkiem opisuje § 70 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Rozporządzenie z 2002 r. (t.j. Dz.U. 2022 poz. 1225) obowiązywało do 19 września 2026 r., a nowego rozporządzenia nie ogłoszono (stan na 18 listopada 2026 r.). Do 19 marca 2028 r. projekt można sporządzić według tych przepisów po złożeniu oświadczenia inwestora (art. 102a Prawa budowlanego), a przy robotach niewymagających pozwolenia ani zgłoszenia — stosować je bez oświadczenia (art. 102b).
| Pochylnia | Na zewnątrz, bez przekrycia | Wewnątrz lub pod dachem |
|---|---|---|
| Ruch pieszy i osoby na wózkach, wysokość do 0,15 m | 15% | 15% |
| Ruch pieszy i osoby na wózkach, wysokość do 0,5 m | 8% | 10% |
| Ruch pieszy i osoby na wózkach, wysokość ponad 0,5 m | 6% | 8% |
| Samochody, garaże wielostanowiskowe jedno- i dwupoziomowe | 15% | 20% |
| Samochody, garaże wielostanowiskowe wielopoziomowe | 15% | 15% |
| Samochody, garaże indywidualne | 25% | 25% |
Pochylnie dla pieszych i osób niepełnosprawnych dłuższe niż 9 m dzieli się spocznikami o długości co najmniej 1,4 m. Pochylnia dla osób niepełnosprawnych powinna mieć szerokość płaszczyzny ruchu 1,2 m, krawężniki o wysokości co najmniej 0,07 m i poręcze po obu stronach w odstępie od 1 do 1,1 m. Na początku i na końcu potrzebna jest płaszczyzna pozioma o długości co najmniej 1,5 m (§ 71). Nawierzchnia zewnętrznej pochylni samochodowej o nachyleniu ponad 15% powinna być karbowana (§ 305).
Przykład. W trybie pochylnia dla wysokości 0,5 m na zewnątrz limit wynosi 8%, a najkrótsza długość pozioma 0,5 / 0,08 = 6,25 m. Pochylnia zaplanowana na 8 m ma 6,25% i mieści się w limicie. Po podniesieniu wysokości do 0,6 m limit na zewnątrz spada do 6%. Długość pozioma musi wtedy wynosić 0,6 / 0,06 = 10 m, a to ponad 9 m, więc dochodzi spocznik 1,4 m i razem w poziomie potrzeba 11,4 m. Pod dachem ta sama wysokość mieści się w 7,5 m. Przed projektowaniem sprawdź aktualny stan przepisów.
Pochylenie dróg w Polsce i znak 10%
Dla dróg publicznych pochylenie podłużne ogranicza rozporządzenie z 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych, zależnie od prędkości do projektowania (§ 20 ust. 2):
| Prędkość do projektowania | Standardowo | W trudnych warunkach |
|---|---|---|
| 140 lub 130 km/h | 4% | 5% (do 500 m) |
| 120 lub 110 km/h | 5% | 6% (do 500 m) |
| 100 lub 90 km/h | 6% | 7% |
| 80 lub 70 km/h | 7% | 8% |
| 60 km/h | 8% | 10% |
| 50 km/h | 9% | 11% |
| 40 lub 30 km/h | 10% | 12% |
Na drodze dla pieszych pochylenie podłużne powinno wynosić najwyżej 6%, a poprzeczne najwyżej 2%. W trudnych warunkach i przy zjazdach pochylenie poprzeczne chodnika może sięgać 3% (§ 31, § 33). Na drodze dla rowerów pochylenie podłużne to do 6%, a w trudnych warunkach lub na dojeździe do obiektu inżynierskiego do 12%, poprzeczne zaś 1–3% (§ 43).
Znak ostrzegawczy z napisem 10% oznacza 10 m różnicy wysokości na każde 100 m w poziomie. To kąt zaledwie 5,7°, choć zza kierownicy wygląda na dużo bardziej strome.
Spadek kostki, rury i dachu
W tych przypadkach przepisy zwykle określają cel, a nie liczbę: woda ma spływać.
- Kostka i podwórka: przyjmuje się około 2% w stronę od budynku. Na 10 m daje to 20 cm różnicy wysokości. W trybie procentowym wpisz 2% i 10 m. Zobacz też kalkulator kostki brukowej.
- Rury odwodnienia i kanalizacji: wymagany spadek zależy od średnicy i rodzaju instalacji, więc weź go z projektu i instrukcji producenta. Tryb procentowy z długością rury poda różnicę wysokości między jej końcami. Często używa się tu promili: 20‰ to 2 cm na metr.
- Dachy: nachylenie podaje się zwykle w stopniach. Dach o kącie 35° ma spadek około 70%. Powierzchnię i krokwie policzysz w kalkulatorze dachu.
- Koleje: pochylenia są małe, dlatego podaje się je w promilach.
Na działce sprawdź też wysokości przy granicy. Prawo wodne zakazuje zmiany naturalnego spływu wód ze szkodą dla gruntów sąsiednich, niezależnie od tego, jaki jest spadek.
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć spadek w procentach?
Podziel różnicę wysokości przez długość poziomą i pomnóż przez 100. Spadek 30 cm na 10 m to 0,3 / 10 × 100 = 3%.
Ile stopni ma spadek 10%?
Około 5,71°. Kąt to arcus tangens spadku: arctg(0,10) = 5,71°.
Czym różnią się % i ‰?
Procent to część setna, a promil to część tysięczna. Spadek 2% to 20‰, czyli 2 cm na metr albo 2 m na 100 m.
Czy długość mierzy się w poziomie, czy po skosie?
Wzór używa długości poziomej. Jeśli mierzysz po powierzchni, wybierz tryb z długością po skosie, a kalkulator sam ją przeliczy.
Jakie jest maksymalne nachylenie pochylni dla wózków?
Na zewnątrz 15% przy wysokości do 0,15 m, 8% do 0,5 m i 6% powyżej 0,5 m. Pod dachem odpowiednio 15%, 10% i 8%. To wartości z § 70 warunków technicznych z 2002 r. Rozporządzenie z 2002 r. (t.j. Dz.U. 2022 poz. 1225) obowiązywało do 19 września 2026 r., a nowego rozporządzenia nie ogłoszono (stan na 18 listopada 2026 r.). Do 19 marca 2028 r. projekt można sporządzić według tych przepisów po złożeniu oświadczenia inwestora (art. 102a Prawa budowlanego), a przy robotach niewymagających pozwolenia ani zgłoszenia — stosować je bez oświadczenia (art. 102b).
Jak zmierzyć spadek działki?
Naciągnij poziomo sznurek albo użyj długiej łaty i poziomicy, zmierz odległość w poziomie i wysokość na końcu. Na większych działkach użyj niwelatora laserowego albo odczytaj rzędne z mapy. Do projektu pomiar wykonuje geodeta.
Źródła
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. 2022 poz. 1225), § 70, 71, 305
- Ustawa z 31 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa oraz ustawy – Prawo budowlane (Dz.U. 2026 poz. 1161), art. 102a–102c Prawa budowlanego
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (Dz.U. 2022 poz. 1518, zm. Dz.U. 2025 poz. 1352), § 20, 31, 33, 43
- Ustawa z 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1335), art. 234
Ostatnia aktualizacja: 1 listopada 2026