Kalkulatorów w serwisie: 513

Kalkulator zachowku

Zachowek dla

Łącznie z uprawnionym i dziećmi pominiętymi w testamencie, także tymi, które odrzuciły spadek lub są niegodne. Nie licz dzieci wydziedziczonych ani tych, które zrzekły się dziedziczenia (art. 992 KC). Przy małżonku bez dzieci wpisz 0.

Darowizny dla spadkobierców i uprawnionych do zachowku — bez względu na datę, także te otrzymane przez samego uprawnionego; dla innych osób — z ostatnich 10 lat. Drobne zwyczajowe pomija się.

Wynik

Zachowek do zapłaty133 333,33 zł
Ułamek substratu1/61/3 × 1/2
Substrat zachowku
800 000,00 zł
Należny zachowek (przed zaliczeniem)
133 333,33 zł
Udział ustawowy
1/3
Obliczenia krok po kroku
  1. Udział ustawowy dziecka przy 2 dzieciach i małżonku: 1/3 (art. 931 KC)
  2. Zachowek: 1/3 × 1/2 = 1/6 (16,67%) — art. 991 § 1 KC
  3. Substrat: 800 000,00 zł − 0,00 zł + 0,00 zł = 800 000,00 zł
  4. Należny: 800 000,00 zł × 0,1667 = 133 333,33 zł; po odjęciu otrzymanych 0,00 zł = 133 333,33 zł
  • Zachowek przysługuje zstępnym, małżonkowi i rodzicom, którzy byliby spadkobiercami ustawowymi. Roszczenie wobec spadkobierców przedawnia się z upływem 5 lat od ogłoszenia testamentu, a wobec obdarowanego lub zapisobiercy windykacyjnego — 5 lat od otwarcia spadku (art. 1007 KC).
  • Wynik orientacyjny: wartość majątku ustala się według cen z chwili orzekania o zachowku. Zapisy windykacyjne i darowizny doliczane mają szczegółowe zasady (art. 993–1000 KC).

Kalkulator zachowku pokazuje, ile pieniędzy mogą żądać najbliżsi, gdy spadkodawca pominął ich w testamencie albo zostawił im mniej, niż gwarantuje prawo. Liczy udział ustawowy, ułamek zachowku (1/2 lub 2/3), wartość spadku z darowiznami dokonanymi za życia i odejmuje to, co uprawniony już otrzymał.

Jak korzystać z kalkulatora zachowku

  1. Zachowek dla — dziecka (zstępnego), małżonka albo „znam udział ustawowy” w pozostałych przypadkach (rodzice, wnuki).
  2. Liczba dzieci spadkodawcy — łącznie z uprawnionym i dziećmi pominiętymi w testamencie, także tymi, które odrzuciły spadek lub zostały uznane za niegodne. Nie licz dzieci wydziedziczonych ani tych, które zrzekły się dziedziczenia (art. 992 KC). Przy zachowku dla małżonka bez dzieci wpisz 0 i zaznacz, czy żyją rodzice, rodzeństwo lub dzieci rodzeństwa spadkodawcy.
  3. Uprawniony jest małoletni lub trwale niezdolny do pracy — wtedy zachowek wynosi 2/3, a nie 1/2 udziału ustawowego.
  4. Wartość majątku spadkowego (aktywa), długi spadkowe i darowizny spadkodawcy doliczane do spadku.
  5. Uprawniony już otrzymał — darowizny, zapisy lub udział w spadku od spadkodawcy.

Wynik pokazuje zachowek do zapłaty, ułamek substratu, substrat zachowku i udział ustawowy.

Jak obliczyć zachowek — kalkulator i wzór

Zachowek należy się zstępnym, małżonkowi i rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy (art. 991 KC). Rodzeństwu i dalszym krewnym zachowek nie przysługuje.

Zachowek = substrat × udział ustawowy × 1/2 (lub 2/3) − to, co uprawniony już otrzymał

  • Udział ustawowy — udział, który uprawniony dostałby, gdyby nie było testamentu.
  • 2/3 zamiast 1/2 — gdy uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jest małoletnim zstępnym.
  • Substrat zachowku — aktywa spadku minus długi spadkowe plus darowizny doliczane do spadku. Zapisów zwykłych i poleceń z testamentu nie odlicza się.

Wartość spadku ustala się według cen z chwili orzekania o zachowku, ale według stanu z dnia śmierci spadkodawcy.

Kalkulator zachowku po rodzicach — przykłady

Wartości domyślne: ojciec zapisał w testamencie cały majątek wart 800 000 zł jednemu dziecku; pozostawił żonę i dwoje dzieci.

  1. Udział ustawowy każdego dziecka: 1/3 (małżonek i dwoje dzieci dziedziczą po równo).
  2. Zachowek: 1/3 × 1/2 = 1/6.
  3. 800 000 × 1/6 = 133 333,33 zł dla pominiętego dziecka.

Inne sytuacje:

Rodzina Udział ustawowy Zachowek Spadek 600 000 zł
jedno dziecko, brak małżonka 1 1/2 300 000,00 zł
małżonek i dwoje dzieci 1/3 1/6 100 000,00 zł
małżonek i troje dzieci, uprawnione dziecko małoletnie 1/4 1/6 100 000,00 zł
pominięty małżonek, dwoje dzieci 1/3 1/6 100 000,00 zł
pominięty małżonek, brak dzieci, żyją rodzice lub rodzeństwo spadkodawcy 1/2 1/4 150 000,00 zł
pominięty małżonek, brak dzieci, rodziców, rodzeństwa i ich dzieci 1 1/2 300 000,00 zł

Zachowek przy testamencie i darowiznach — co się dolicza

Żeby nie dało się obejść zachowku, rozdając majątek za życia, do spadku dolicza się darowizny (art. 993–995 KC):

  • darowizny na rzecz spadkobierców i osób uprawnionych do zachowku — bez względu na to, kiedy zostały dokonane;
  • darowizny na rzecz innych osób — dokonane w ciągu 10 lat przed śmiercią;
  • nie dolicza się drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych w danych stosunkach.

To, co uprawniony otrzymał od spadkodawcy (darowizny, zapisy, udział w spadku), odejmuje się od jego zachowku — a otrzymaną przez niego darowiznę dolicza się też do substratu.

Przykład: matka zostawiła spadek wart 400 000 zł z długami 50 000 zł; za życia podarowała synowi mieszkanie warte 250 000 zł i w testamencie zapisała mu wszystko. Córka dostała wcześniej darowiznę 20 000 zł. Substrat: 400 000 − 50 000 + 250 000 + 20 000 = 620 000 zł (w kalkulatorze wpisz 270 000 zł darowizn); udział ustawowy córki 1/2, zachowek 1/4 = 155 000 zł; po odjęciu 20 000 zł córka może żądać 135 000 zł.

Kalkulator zachowku po dziadkach i po babci

Wnukom zachowek po dziadku lub babci przysługuje tylko wtedy, gdy dziedziczyliby z ustawy — zwykle gdy ich rodzic (dziecko spadkodawcy) zmarł przed spadkodawcą, został uznany za niegodnego albo odrzucił spadek. Wnuki dzielą wtedy po równo udział ustawowy swojego rodzica.

Przykład: babcia zapisała majątek wart 400 000 zł córce; jej syn zmarł wcześniej i zostawił dwoje dorosłych dzieci; babcia nie miała męża. Udział ustawowy każdego wnuka to 1/2 ÷ 2 = 1/4, więc zachowek wynosi 1/8, czyli 50 000 zł dla każdego wnuka. W kalkulatorze wybierz „znam udział ustawowy” i wpisz 1/4. Małoletni wnuk dostałby 2/3 × 1/4 = 1/6.

Podatek od zachowku, raty i przedawnienie

  • Przedawnienie — roszczenie wobec spadkobierców przedawnia się po 5 latach od ogłoszenia testamentu, a wobec osoby, która dostała darowiznę albo zapis windykacyjny — po 5 latach od otwarcia spadku (art. 1007 KC).
  • Raty — od 22 maja 2023 r. sąd może, na żądanie spadkobiercy zobowiązanego do zapłaty i z uwzględnieniem sytuacji obu stron, odroczyć termin zapłaty zachowku albo rozłożyć go na raty (art. 997¹ KC). W wyjątkowych przypadkach sąd może też obniżyć zachowek, uznając żądanie za nadużycie prawa.
  • Wydziedziczenie — spadkodawca może pozbawić bliskiego zachowku w testamencie tylko z przyczyn z art. 1008 KC (np. uporczywego niedopełniania obowiązków rodzinnych), a przyczynę musi wskazać w testamencie.
  • Podatek — zachowek podlega podatkowi od spadków i darowizn. Najbliższa rodzina (grupa zerowa) jest zwolniona, jeśli zgłosi nabycie do urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy; sprawdzisz to w kalkulatorze podatku od spadku i darowizny.

Najczęstsze pytania

Ile wynosi zachowek po rodzicu?

Połowę udziału ustawowego albo 2/3 przy małoletnim lub trwale niezdolnym do pracy. Gdy spadkodawca zostawił małżonka i dwoje dzieci, udział ustawowy dziecka to 1/3, więc zachowek to 1/6 spadku — 133 333,33 zł z 800 000 zł.

Komu przysługuje zachowek?

Zstępnym (dzieciom, a w miejsce zmarłego dziecka — wnukom), małżonkowi i rodzicom spadkodawcy, jeśli byliby spadkobiercami ustawowymi. Rodzeństwu zachowek nie przysługuje.

Ile wynosi zachowek dla małżonka, gdy nie było dzieci?

Jeśli żyją rodzice, rodzeństwo lub dzieci rodzeństwa spadkodawcy, udział ustawowy małżonka to 1/2, a zachowek 1/4 spadku. Jeśli ich nie ma, małżonek dziedziczyłby cały spadek, więc zachowek wynosi 1/2.

Czy darowizny wlicza się do zachowku?

Tak. Darowizny na rzecz spadkobierców i uprawnionych dolicza się bez względu na datę, a na rzecz innych osób — z ostatnich 10 lat. Drobnych zwyczajowych prezentów się nie dolicza.

Kiedy przedawnia się zachowek?

Roszczenie przedawnia się po 5 latach od ogłoszenia testamentu, a wobec osoby obdarowanej — po 5 latach od śmierci spadkodawcy.

Czy od zachowku płaci się podatek?

Zachowek podlega podatkowi od spadków i darowizn, ale najbliższa rodzina jest zwolniona po zgłoszeniu nabycia na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy.

Źródła

Ostatnia aktualizacja: 19 października 2026

Powiązane kalkulatory