Kalkulator pensum nauczyciela
Wynik
- Suma godzin tygodniowo
- 20 h
- Wymiar etatu (Σ godzin ÷ pensum)ok. 94% etatu
- 0,9402
- Rodzaj 1 (10 h / 18): 0,56 (59,1%)
- Rodzaj 2 (10 h / 26): 0,38 (40,9%)
| Rodzaj | Godziny (x) | Pensum (p) | x ÷ p |
|---|---|---|---|
| Rodzaj 1 | 10 | 18 | 0,56 |
| Rodzaj 2 | 10 | 26 | 0,38 |
| Razem | 20 | 0,94 |
Obliczenia krok po kroku
- Wzór (art. 42 ust. 5c KN): W = (x₁ + x₂ + …) ÷ (x₁/p₁ + x₂/p₂ + …)
- W = 20 ÷ (10/18 + 10/26) = 20 ÷ 0,9402 = 21,27 h
- Zaokrąglenie (do pół godziny pomija się, powyżej pół godziny — pełna godzina): 21 h
- Suma godzin 20 nie przekracza pensum łączonego — brak godzin ponadwymiarowych; nauczyciel realizuje 94% etatu.
- Od 1 września 2025 r. pensum łączone wylicza się w całym kraju według art. 42 ust. 5c Karty Nauczyciela — dawne uchwały organów prowadzących w tej sprawie nie mają już zastosowania (uchylony art. 42 ust. 7 pkt 1).
- Pensum wg art. 42 ust. 3 KN: szkoły 18 h (od 1.09.2026 także praktyczna nauka zawodu), przedszkola 25 h (grupy 6-latków 22 h), świetlice 26 h, biblioteki 30 h, poradnie 20 h. Pensum pedagogów, psychologów, logopedów, terapeutów pedagogicznych i doradców zawodowych ustala organ prowadzący — nie więcej niż 22 h.
Kalkulator pensum łączonego oblicza tygodniowy obowiązkowy wymiar zajęć nauczyciela, który prowadzi zajęcia o różnym pensum — na przykład uczy przedmiotu i jednocześnie pracuje jako bibliotekarz albo pedagog szkolny — i pokazuje, ile godzin jest ponadwymiarowych. Drugi tryb rozlicza pensum uśrednione, gdy liczba godzin zmienia się w ciągu roku szkolnego, a trzeci sprawdza minimalną liczbę etatów nauczycieli specjalistów w szkole. Zasady odpowiadają Karcie Nauczyciela obowiązującej w roku szkolnym 2026/2027.
Jak korzystać z kalkulatora pensum
Wybierz tryb:
- Pensum łączone — podaj, ile rodzajów zajęć o różnym pensum prowadzisz (od 2 do 4). Dla każdego rodzaju wpisz liczbę godzin tygodniowo i pensum tych zajęć (np. 18 godzin dla lekcji w szkole podstawowej, 26 godzin dla świetlicy, 30 godzin dla biblioteki szkolnej).
- Pensum uśrednione — podaj swoje tygodniowe pensum oraz liczbę godzin tygodniowo i liczbę tygodni zajęć w pierwszym i drugim okresie roku szkolnego.
- Etaty specjalistów — podaj liczbę uczniów, łączną liczbę godzin pedagogów, psychologów, logopedów i innych specjalistów oraz pensum ustalone dla nich przez organ prowadzący.
W pierwszym trybie wynik pokazuje pensum łączone po zaokrągleniu, wartość dokładną, godziny ponadwymiarowe tygodniowo i wymiar etatu (suma godzin podzielona przez pensum). W drugim — godziny zaplanowane w roku szkolnym, godziny wynikające z pensum i różnicę: godziny ponadwymiarowe do wypłaty albo brakujące godziny. W trzecim — minimalną liczbę etatów specjalistów i to, ile brakuje do spełnienia wymogu.
Pensum nauczyciela w roku szkolnym 2026/2027 — tabela
Tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych (pensum) nauczyciela zatrudnionego w pełnym wymiarze określa art. 42 ust. 3 Karty Nauczyciela:
| Stanowisko | Godziny tygodniowo |
|---|---|
| Nauczyciele przedszkoli (z wyjątkiem pracujących z grupami dzieci 6-letnich) | 25 |
| Nauczyciele przedszkoli pracujący z grupami dzieci 6-letnich | 22 |
| Nauczyciele szkół podstawowych i ponadpodstawowych, szkół specjalnych i artystycznych oraz kwalifikacyjnych kursów zawodowych | 18 |
| Wychowawcy świetlic szkolnych | 26 |
| Wychowawcy internatów i burs, nauczyciele bibliotekarze bibliotek szkolnych | 30 |
| Wychowawcy w specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach wychowawczych | 24 |
| Nauczyciele poradni psychologiczno-pedagogicznych | 20 |
| Nauczyciele z kwalifikacjami z pedagogiki specjalnej zatrudnieni do współorganizowania kształcenia | 20 |
Pensum pedagogów, pedagogów specjalnych, psychologów, logopedów, terapeutów pedagogicznych i doradców zawodowych ustala organ prowadzący szkołę (gmina, powiat) — nie więcej niż 22 godziny. Tak samo ustala pensum nauczycieli przedszkoli pracujących z grupami, w których są dzieci 6-letnie i młodsze — nie więcej niż 25 godzin.
Od 1 września 2026 r. nauczyciele praktycznej nauki zawodu w szkołach mają pensum 18 godzin, takie jak pozostali nauczyciele szkół. Wcześniej organ prowadzący mógł im ustalić do 20 godzin.
Pensum łączone — jak obliczyć (kalkulator pensum łączonego)
Jeżeli nauczyciel w ramach jednego stosunku pracy realizuje obowiązki na stanowiskach o różnym pensum, jego tygodniowy obowiązkowy wymiar zajęć ustala się według art. 42 ust. 5c Karty Nauczyciela:
Pensum łączone = łączna liczba godzin tygodniowo ÷ (godziny rodzaju 1 ÷ pensum 1 + godziny rodzaju 2 ÷ pensum 2 + …)
Dzielnikiem jest suma części etatów realizowanych w ramach poszczególnych wymiarów. Wynik zaokrągla się do pełnych godzin: czas zajęć do pół godziny pomija się, a powyżej pół godziny liczy się za pełną godzinę. Godziny ponad pensum łączone są godzinami ponadwymiarowymi.
Od 1 września 2025 r. ten wzór jest zapisany w ustawie i obowiązuje w całym kraju. Wcześniej zasady ustalał organ prowadzący w uchwale, więc wyniki różniły się między gminami — te uchwały w tym zakresie już nie obowiązują.
Przykład (wartości domyślne). Nauczyciel ma 10 godzin lekcji (pensum 18) i 10 godzin w świetlicy (pensum 26):
- Części etatu: 10 ÷ 18 = 0,5556 oraz 10 ÷ 26 = 0,3846, razem 0,9402.
- Pensum łączone: 20 ÷ 0,9402 = 21,27 godziny, po zaokrągleniu 21 godzin.
- Nauczyciel prowadzi 20 godzin, mniej niż 21 — nie ma godzin ponadwymiarowych. Pracuje na 94% etatu i w tej proporcji otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze.
Przykłady pensum łączonego nauczyciela
| Zajęcia | Obliczenie | Pensum łączone | Godziny ponadwymiarowe |
|---|---|---|---|
| 10 h (18) + 10 h (26) | 20 ÷ 0,9402 = 21,27 | 21 h | brak (94% etatu) |
| 9 h (18) + 13 h (26) | 22 ÷ 1,0000 = 22,00 | 22 h | brak (pełny etat) |
| 12 h (18) + 6 h (22) + 4 h (26) | 22 ÷ 1,0932 = 20,12 | 20 h | 2 h |
| 16 h (18) + 8 h (25) | 24 ÷ 1,2089 = 19,85 | 20 h | 4 h |
Tabela pokazuje, dlaczego pensum łączone ma znaczenie: nauczyciel, który ma 12 godzin lekcji, 6 godzin jako pedagog i 4 godziny w świetlicy, pracuje 22 godziny, ale w pensum mieści się tylko 20 — 2 godziny tygodniowo są płatne jako ponadwymiarowe. Ile są warte, policzysz w kalkulatorze godzin ponadwymiarowych nauczyciela.
Pensum uśrednione — kalkulator pensum uśrednionego
Gdy zajęcia rozkładają się w roku szkolnym nierównomiernie — najczęściej w klasach maturalnych, które kończą zajęcia w kwietniu, albo gdy przedmiot jest realizowany tylko w jednym okresie — dyrektor może ustalić pensum uśrednione (art. 42 ust. 5b i 5ba Karty Nauczyciela). Nauczyciel w jednych okresach ma mniej godzin, w innych więcej, tak aby średni tygodniowy wymiar w całym roku szkolnym odpowiadał jego pensum. Praca w ramach średniego pensum nie jest pracą w godzinach ponadwymiarowych, a w tygodniach z mniejszą liczbą godzin wynagrodzenie się nie zmniejsza.
Jeżeli w danym okresie nauczyciel ma przydzielonych więcej godzin, niż musi zrealizować w tym okresie według planu uśrednionego, nadwyżka to godziny ponadwymiarowe, płatne w tym okresie.
Przykład (wartości domyślne). Pensum 18 godzin; 20 godzin tygodniowo przez 19 tygodni i 16 godzin tygodniowo przez 18 tygodni:
- godziny zaplanowane: 20 × 19 + 16 × 18 = 668 godzin,
- godziny wynikające z pensum: 18 × 37 = 666 godzin,
- różnica: 2 godziny ponad pensum w roku szkolnym, średnio 18,05 godziny tygodniowo.
Liczbę tygodni zajęć ustala się na podstawie kalendarza roku szkolnego i arkusza organizacyjnego szkoły zatwierdzonego przez organ prowadzący.
Etaty specjalistów w szkole — kalkulator specjalistów
Art. 42d Karty Nauczyciela nakazuje przedszkolom i szkołom ogólnodostępnym zatrudniać nauczycieli specjalistów — pedagogów, pedagogów specjalnych, psychologów, logopedów, terapeutów pedagogicznych lub doradców zawodowych. Łączna liczba ich etatów nie może być niższa niż:
| Liczba dzieci lub uczniów | Minimalna liczba etatów |
|---|---|
| 1–10 | 0,25 |
| 11–20 | 0,4 |
| 21–30 | 0,6 |
| 31–40 | 0,8 |
| 41–50 | 1 |
| 51–100 | 1,5 |
| ponad 100 | 2 + 0,2 na każde kolejne 100 |
Na przykład szkoła z 300 uczniami potrzebuje co najmniej 2 + 2 × 0,2 = 2,4 etatu. Jak obliczyć etat pedagoga specjalnego czy psychologa? Godziny zrealizowane na tym stanowisku (w pensum i ponadwymiarowe) dzieli się przez pensum ustalone dla niego przez organ prowadzący (maks. 22 godziny): 44 godziny przy pensum 22 to 2 etaty, czyli w szkole z 300 uczniami brakuje 0,4 etatu. Do etatów nie wlicza się lekcji doradztwa zawodowego z ramowego planu nauczania ani pedagogów specjalnych zatrudnionych dodatkowo do współorganizowania kształcenia.
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć pensum łączone?
Podziel łączną liczbę godzin tygodniowo przez sumę części etatów (godziny każdego rodzaju zajęć podzielone przez ich pensum). Dla 10 godzin przy pensum 18 i 10 godzin przy pensum 26: 20 ÷ (0,5556 + 0,3846) = 21,27, po zaokrągleniu 21 godzin.
Jak zaokrągla się pensum łączone?
Zgodnie z art. 42 ust. 5c Karty Nauczyciela czas zajęć do pół godziny pomija się, a powyżej pół godziny liczy się za pełną godzinę. Wynik 21,27 daje 21 godzin, 19,85 — 20 godzin, a dokładnie 21,5 — 21 godzin.
Czy gmina nadal ustala zasady liczenia pensum łączonego?
Nie. Od 1 września 2025 r. wzór jest w ustawie i obowiązuje w całym kraju. Organ prowadzący nadal ustala pensum pedagogów, psychologów i innych specjalistów (do 22 godzin) oraz części nauczycieli przedszkoli (do 25 godzin).
Jakie pensum ma nauczyciel praktycznej nauki zawodu?
Od 1 września 2026 r. 18 godzin tygodniowo, tak jak pozostali nauczyciele szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Do 31 sierpnia 2026 r. organ prowadzący mógł ustalić do 20 godzin.
Czy pensum uśrednione to godziny ponadwymiarowe?
Nie. Praca w ramach pensum uśrednionego nie jest pracą w godzinach ponadwymiarowych, nawet jeśli w niektórych tygodniach masz więcej godzin niż pensum. Płatne są tylko godziny ponad liczbę, którą musisz zrealizować w danym okresie według planu, albo ponad pensum w skali roku.
Ile etatów specjalistów musi mieć szkoła?
Zależy to od liczby uczniów: od 0,25 etatu przy 1–10 dzieciach do 2 etatów przy ponad 100 uczniach, plus 0,2 etatu na każde kolejne 100 uczniów. Szkoła z 300 uczniami potrzebuje co najmniej 2,4 etatu.
Źródła
- Karta Nauczyciela — tekst jednolity, Dz.U. 2026 poz. 515 (art. 42, 42d)
- Ustawa z 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2025 poz. 1160)
Ostatnia aktualizacja: 23 października 2026