Kalkulatorów w serwisie: 513

Kalkulator food cost (gastronomia)

Jedna pozycja w linii. Dla sztuk wpisz „szt” po ilości, np. „Jajko; 2 szt; 0,90; 0”.

VAT na danie

Wynik

Food cost16,51%
Koszt surowców na porcję5,81 zł
Cena brutto dla food costu 28%22,41 zł
Cena netto w menu
35,19 zł
Marża na porcji (netto − surowce)
29,38 zł
Mnożnik ceny (netto ÷ koszt)
6,06
Koszt receptury
SkładnikIlośćCenaOdpadKoszt
Makaron120 g8,00 zł0%0,96 zł
Sos pomidorowy150 g12,00 zł0%1,80 zł
Parmezan20 g90,00 zł0%1,80 zł
Bazylia5 g200,00 zł20%1,25 zł
Razem5,81 zł
Obliczenia krok po kroku
  1. Koszt składnika = ilość × cena ÷ (1 − odpad); razem 5,81 zł ÷ 1 porcji = 5,81 zł
  2. Cena netto = 38,00 zł ÷ (1 + 8%) = 35,19 zł
  3. Food cost = 5,81 zł ÷ 35,19 zł = 16,51%
  4. Cena dla 28%: 5,81 zł ÷ 28% = 20,75 zł netto → 22,41 zł brutto
  • Typowy food cost w restauracjach to 25–35% (napoje 15–25%). Odpad (obieranie, porcjowanie) zwiększa realny koszt surowca.
  • Gastronomia (usługi restauracyjne) — VAT 8%; niektóre napoje (np. alkohol, kawa i herbata na wynos) mają 23%.

Kalkulator food cost liczy, ile kosztują surowce jednej porcji dania i jaki to procent ceny w menu. Wpisz recepturę — składniki, ilości, ceny zakupu i odpad — oraz cenę w menu, a zobaczysz food cost, marżę na porcji i cenę brutto, jaką trzeba ustalić, żeby osiągnąć docelowy food cost.

Jak korzystać z kalkulatora food cost

  1. Składniki — każdy w osobnej linii w formacie: nazwa; ilość w gramach; cena za kg; odpad %. Dla produktów liczonych w sztukach dopisz „szt”, np. Jajko; 2 szt; 0,90; 0.
  2. Liczba porcji — ile porcji daje receptura (przy zupach czy ciastach robionych na raz).
  3. Cena w menu (brutto) — cena z karty, z VAT.
  4. VAT na danie — zwykle 8% dla posiłków w restauracji; 23% dla alkoholu i części napojów.
  5. Docelowy food cost — procent, który chcesz osiągnąć, np. 28%.

Wynik pokazuje food cost w procentach, koszt surowców na porcję, cenę brutto dla docelowego food costu, cenę netto, marżę na porcji i mnożnik ceny oraz tabelę receptury z kosztem każdego składnika.

Jak obliczyć food cost — wzór

Food cost to udział kosztu surowców w cenie netto dania:

Food cost % = koszt surowców na porcję ÷ cena netto w menu × 100

Koszt surowca uwzględnia odpad — część traconą przy obieraniu, oczyszczaniu czy porcjowaniu:

Koszt składnika = ilość × cena za kg ÷ (1 − odpad %)

Jeśli 20% świeżej bazylii idzie do odpadu, wykorzystane 5 g kosztuje tyle, co 6,25 g kupionej. Pominięcie odpadu sprawia, że food cost wygląda lepiej niż w rzeczywistości.

Liczy się cenę netto, bo VAT nie jest przychodem lokalu: z dania za 38 zł z 8% VAT restauracji zostaje 35,19 zł.

Kalkulator food cost — przykład dla makaronu z sosem pomidorowym

Receptura domyślna na jedną porcję:

Składnik Ilość Cena za kg Odpad Koszt
Makaron 120 g 8 zł 0% 0,96 zł
Sos pomidorowy 150 g 12 zł 0% 1,80 zł
Parmezan 20 g 90 zł 0% 1,80 zł
Bazylia 5 g 200 zł 20% 1,25 zł
Razem 5,81 zł

Przy cenie w menu 38 zł brutto (35,19 zł netto przy 8% VAT):

  • food cost = 5,81 ÷ 35,19 = 16,51%,
  • marża na porcji = 35,19 − 5,81 = 29,38 zł,
  • mnożnik ceny = 6,06.

Gdybyś obniżył cenę do 32 zł, food cost wzrósłby do 19,61%.

Docelowy food cost i cena w menu

Aby ustalić cenę dla docelowego food costu, podziel koszt surowców przez ten procent i dolicz VAT:

Cena netto = koszt surowców ÷ docelowy food cost Cena brutto = cena netto × (1 + VAT)

Dla makaronu przy celu 28%: 5,81 ÷ 0,28 = 20,75 zł netto → 22,41 zł brutto. To cena minimalna, przy której danie spełnia cel; ostateczna zależy też od konkurencji i wartości, jaką widzą goście.

Typowe poziomy food costu:

  • restauracje z pełną obsługą: 25–35%,
  • pizzerie i makaroniarnie: 20–30%,
  • napoje: 15–25%,
  • steki i owoce morza: często powyżej 35%, rekompensowane wyższą marżą w złotych.

Food cost obejmuje tylko surowce. Płace, czynsz i energię (razem często 50–60% przychodu) pokrywa pozostała marża — cały biznes policzysz w kalkulatorze progu rentowności.

Stawki VAT w gastronomii

Usługi związane z wyżywieniem (PKWiU 56) mają 8% VAT (art. 41 ust. 12f ustawy o VAT), ale część sprzedaży w lokalu jest z tej stawki wyłączona i opodatkowana 23%:

  • napoje alkoholowe i napoje niewymienione wśród towarów z obniżoną stawką (np. wiele napojów na bazie kawy i herbaty oraz słodzone napoje bezalkoholowe),
  • towary sprzedawane bez przetworzenia,
  • posiłki zawierające niektóre owoce morza wyłączone w załączniku nr 10 (np. homary, ostrygi).

Dania na wynos i w dostawie mogą być klasyfikowane inaczej niż usługa restauracyjna — sprawdź, jak traktuje je Twoje biuro rachunkowe. W kalkulatorze dla każdego dania wybierzesz 8%, 23% albo 5% VAT.

Najczęstsze pytania

Jaki food cost jest dobry dla restauracji?

Zwykle 25–35% ceny netto dla jedzenia i 15–25% dla napojów. Niższy nie zawsze znaczy lepszy — liczy się też marża w złotych i liczba gości.

Czy food cost liczy się od ceny brutto czy netto?

Od ceny netto, bo VAT nie jest przychodem lokalu. Danie za 38 zł z 8% VAT ma cenę netto 35,19 zł.

Jak uwzględnić odpad w food coście?

Podziel koszt wykorzystanej ilości przez (1 − odpad %). Przy 20% odpadu wykorzystane 5 g bazylii kosztuje tyle, co 6,25 g kupionej.

Jak ustalić cenę w menu z food costu?

Podziel koszt surowców przez docelowy food cost i dolicz VAT. Dla 5,81 zł i celu 28%: 20,75 zł netto, 22,41 zł brutto.

Źródła

Ostatnia aktualizacja: 26 października 2026

Powiązane kalkulatory