Kalkulator rynien
Wynik
- Efektywna powierzchnia połaci
- 81 m²
- Powierzchnia na jedną rurę spustową
- 81 m²
- Zbiornik na deszczówkę (ok. 3 tygodnie)program Mikroretencja wymaga zbiorników o łącznej pojemności min. 2 m³
- 1 750 l
- Skrzynki rozsączające / studnia chłonna (przelew)deszcz 15 min, 130 l/(s·ha)
- 0,63 m³
- Rynny 3 m
- 4 szt.
- Haki (co 50 cm)
- 25 szt.
| Rynna | Rura spustowa | Maks. powierzchnia |
|---|---|---|
| rynna 100 mm | rura spustowa Ø75 mm | 60 m² |
| rynna 125 mm | rura spustowa Ø90 mm | 100 m² |
| rynna 150 mm | rura spustowa Ø110 mm | 160 m² |
Obliczenia krok po kroku
- Wysokość połaci h = 5 × tg 35° = 3,5 m; A = L × (b + h/2) = 12 × (5 + 1,75) = 81 m²
- Na spust: 81 ÷ 1 = 81 m² → rynna 125 mm, rura spustowa Ø90 mm
- Deszczówka = rzut 60 m² × 0,6 m × ψ 0,9 (blacha, dachówka glazurowana) × 0,9 (filtr) = 29,2 m³/rok
- Zbiornik ≈ 6% rocznego uzysku (zapas na ok. 3 tygodnie) = 1 750 l
- Rozsączanie nadmiaru: 60 m² × 0,013 l/(s·m²) × 900 s × ψ 0,9 = 0,63 m³ (bez wsiąkania w czasie deszczu)
- Wynik orientacyjny: dobór rynien wg uproszczonych tabel producentów (natężenie deszczu ok. 0,03 l/(s·m²)); w projektach stosuje się PN-EN 12056-3. Rura spustowa powinna obsługiwać maks. ok. 10–12 m rynny w każdą stronę; narożniki dachu wymagają narożników rynnowych.
- Zbiornik dobrany regułą 6% rocznego uzysku (podejście z DIN 1989-1) — przy dużym podlewaniu ogrodu warto go powiększyć. Skrzynki rozsączające dobiera się też do przepuszczalności gruntu — na glinie rozsączanie zwykle się nie sprawdza.
- Zbiornik bezodpływowy na deszczówkę do 5 m³ — bez pozwolenia i zgłoszenia (art. 29 ust. 2 pkt 36 Prawa budowlanego), powyżej 5 do 15 m³ — zgłoszenie (art. 29 ust. 1 pkt 38), większy — pozwolenie na budowę. Wody opadowej nie wolno kierować na działkę sąsiada (art. 234 Prawa wodnego).
- Dotacja Mikroretencja (WFOŚiGW): do 90% kosztów, maks. 8 000 zł, dla właścicieli domów jednorodzinnych; zbiorniki łącznie min. 2 m³, powierzchnia zbierania min. 50 m², nabór do 31.12.2027 lub wyczerpania środków. Rynny nie są kosztem kwalifikowanym.
Kalkulator rynien dobiera średnicę rynny i rury spustowej do efektywnej powierzchni połaci, z której woda spływa do jednego spustu. Szacuje też, ile deszczówki zbierzesz z dachu w ciągu roku, jaki zbiornik na deszczówkę ma sens, jaka objętość skrzynek rozsączających przyjmie nadmiar wody oraz ile odcinków rynny i haków kupić.
Jak korzystać z kalkulatora rynien
- Długość okapu — długość rynny wzdłuż jednej połaci, w metrach.
- Szerokość połaci w rzucie — odległość w poziomie od okapu do kalenicy (nie po spadku dachu).
- Kąt nachylenia dachu — w stopniach.
- Liczba rur spustowych na tym okapie.
- Pokrycie dachu — określa współczynnik spływu: blacha i dachówka glazurowana 0,9, dachówka ceramiczna lub cementowa i papa 0,8, dach płaski żwirowany 0,6, dach zielony 0,3.
- Roczna suma opadów — w Polsce średnio ok. 550–650 mm, w górach więcej.
- Długość odcinka rynny — 3 lub 4 m.
Wynik pokazuje zalecaną rynnę i rurę spustową, roczną ilość deszczówki w m³, wielkość zbiornika, objętość skrzynek rozsączających, liczbę odcinków rynny i haków.
Dobór rynien — wzór
Deszcz pada ukośnie, więc stromy dach zbiera więcej wody, niż wynika z jego rzutu. Powierzchnię efektywną do doboru (jak w PN-EN 12056-3) liczy się tak:
A = L × (b + h ÷ 2), gdzie L to długość okapu, b — szerokość połaci w rzucie, a h = b × tg(kąta) — wysokość połaci.
Powierzchnię przypadającą na jedną rurę spustową porównuje się z typowymi tabelami producentów (natężenie deszczu ok. 0,03 l/(s·m²)):
| Rynna | Rura spustowa | Maks. powierzchnia na 1 spust |
|---|---|---|
| 100 mm | Ø75 mm | 60 m² |
| 125 mm | Ø90 mm | 100 m² |
| 150 mm | Ø110 mm | 160 m² |
Wartości są orientacyjne — każdy system rynnowy ma własną tabelę. Zasadniczo jedna rura spustowa powinna odbierać wodę z maks. ok. 10–12 m rynny w każdą stronę, a rynnę montuje się ze spadkiem ok. 2–3 mm na metr w stronę leja.
Przykład: połać 12 × 5 m o nachyleniu 35° — kalkulator deszczówki
Wartości domyślne: okap 12 m, szerokość połaci w rzucie 5 m, kąt 35°, jedna rura spustowa, dach z blachy, opady 600 mm, odcinki rynny 3 m:
- Wysokość połaci: 5 × tg 35° = 3,5 m
- Powierzchnia efektywna: 12 × (5 + 1,75) = 81 m²
- 81 m² na jeden spust → rynna 125 mm + rura spustowa Ø90 mm
- Deszczówka: rzut 60 m² × 0,6 m × 0,9 (blacha) × 0,9 (filtr) = 29,2 m³ rocznie
- Zbiornik: ok. 6% rocznego uzysku = ok. 1750 l
- 4 odcinki rynny po 3 m i 25 haków (co 50 cm)
Ta sama połać przy 45° z dwiema rurami spustowymi: razem 90 m², 45 m² na spust → rynna 100 mm z rurami Ø75 mm. Dach płaski 10 × 10 m kryty papą (3°) z jednym spustem: 102,6 m² → rynna 150 mm i rura Ø110 mm; deszczówki 43,2 m³ rocznie.
Jaki zbiornik na deszczówkę i skrzynki rozsączające
Roczny uzysk to: rzut dachu × roczna suma opadów (m) × współczynnik spływu × sprawność filtra (ok. 0,9). Ze 100 m² dachu krytego dachówką (0,8) przy 600 mm opadów zbierzesz ok. 43 m³ wody rocznie.
Kalkulator dobiera zbiornik regułą 6% rocznego uzysku (zapas na ok. 3 tygodnie, jak w niemieckiej normie DIN 1989-1). Do podlewania dużego ogrodu albo spłukiwania toalet zbiornik powinien być większy — decyduje wtedy zapotrzebowanie na wodę, a nie uzysk. Typowe wielkości:
- beczka lub zbiornik naziemny 0,2–2 m³ — podlewanie małego ogrodu,
- zbiornik podziemny 3–6 m³ — ogród i mycie,
- zbiornik 6–10 m³ — ogród i spłukiwanie WC w domu.
Woda, która nie zmieści się w zbiorniku, powinna odpływać przelewem do studni chłonnej albo skrzynek rozsączających na własnej działce. Kalkulator podaje ich objętość dla deszczu 15-minutowego o natężeniu 130 l/(s·ha), bez odliczania wsiąkania w czasie deszczu — dla przykładowej połaci (rzut 60 m², blacha) to ok. 0,63 m³, czyli ok. 0,1 m³ na każde 10 m² dachu. Ważna jest przepuszczalność gruntu: piasek przyjmuje wodę szybko, glina prawie wcale — na glinie rozsączanie zwykle się nie sprawdza.
Zbiornik na deszczówkę — zgłoszenie i dofinansowanie Mikroretencja
Formalności według Prawa budowlanego:
- zbiornik bezodpływowy na wody opadowe do 5 m³ — bez pozwolenia i bez zgłoszenia (art. 29 ust. 2 pkt 36),
- zbiorniki o łącznej pojemności powyżej 5 m³ do 15 m³ — zgłoszenie (art. 29 ust. 1 pkt 38),
- większe — pozwolenie na budowę.
Rozsączanie deszczówki z dachu domu na własnej działce nie wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Właściciel nie może jednak zmieniać kierunku odpływu wód opadowych ze szkodą dla sąsiadów ani odprowadzać wody na ich grunt (art. 234 ust. 1 Prawa wodnego).
Mikroretencja — ogólnopolski program dopłat dla właścicieli domów jednorodzinnych (następca programu Moja Woda), prowadzony przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej (WFOŚiGW). Dotacja wynosi do 90% kosztów kwalifikowanych, maks. 8 000 zł na przedsięwzięcie, na instalacje do zbierania, magazynowania, rozsączania i wykorzystania wody opadowej. Wnioski można składać od 22 czerwca 2026 r. do 31 grudnia 2027 r. lub do wyczerpania środków. Program refunduje koszty zakończonych inwestycji poniesione od 1 lipca 2024 r.; zbiorniki muszą mieć łącznie co najmniej 2 m³ i zbierać wodę z co najmniej 50 m² dachu lub innej powierzchni utwardzonej. Same rynny nie są kosztem kwalifikowanym (stan na 18 listopada 2026 r.).
System rynnowy — elementy
Oprócz odcinków rynny i haków potrzebne są:
- leje spustowe — po jednym na rurę spustową,
- denka — dwa przy prostej rynnie,
- narożniki — przy każdym narożu wewnętrznym i zewnętrznym dachu,
- złączki rynny — między odcinkami (w części systemów są częścią rynny),
- rury spustowe, kolana i obejmy — obejma co 1,5–2 m rury,
- zbieracz deszczówki lub filtr — gdy woda ma trafiać do beczki lub zbiornika.
Rynny PVC są najtańsze i lekkie; stalowe i z tytan-cynku są trwalsze i lepiej znoszą duży śnieg. Na dachach w strefach o dużym obciążeniu śniegiem haki montuje się gęściej (co 40–50 cm) i dodaje płotki śniegowe.
Najczęstsze pytania
Jaką rynnę dobrać do dachu?
Zależy od powierzchni dachu na jedną rurę spustową: do ok. 60 m² rynna 100 mm z rurą Ø75 mm, do ok. 100 m² — 125 mm z Ø90 mm, do ok. 160 m² — 150 mm z Ø110 mm. Przy stromym dachu licz powierzchnię efektywną A = L × (b + h ÷ 2).
Ile deszczówki zbiorę z dachu?
Pomnóż rzut dachu przez roczną sumę opadów w metrach, współczynnik spływu i ok. 0,9 na filtr. Z 60 m² dachu z blachy przy 600 mm opadów to ok. 29 m³ rocznie.
Czy zbiornik na deszczówkę wymaga zgłoszenia?
Zbiornik bezodpływowy do 5 m³ nie wymaga ani pozwolenia, ani zgłoszenia; od 5 do 15 m³ potrzebne jest zgłoszenie, a większe wymagają pozwolenia na budowę (art. 29 Prawa budowlanego).
Ile wynosi dofinansowanie do deszczówki?
W programie Mikroretencja do 90% kosztów kwalifikowanych, maks. 8 000 zł na przedsięwzięcie, dla właścicieli domów jednorodzinnych. Zbiorniki muszą mieć łącznie co najmniej 2 m³. Wnioski składa się w WFOŚiGW swojego województwa od 22 czerwca 2026 r. do 31 grudnia 2027 r. lub do wyczerpania środków.
Ile rur spustowych potrzeba?
Jedna rura spustowa obsługuje zwykle do 10–12 m rynny w każdą stronę i powierzchnię z tabeli doboru. Przy okapie 12 m wystarczy jedna, przy 20–24 m — dwie.
Źródła
- Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, t.j. Dz.U. 2026 poz. 524 — art. 29 ust. 1 pkt 38 i ust. 2 pkt 36
- Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1335 — art. 234
- NFOŚiGW — program Mikroretencja
Ostatnia aktualizacja: 29 października 2026