Kalkulatorów w serwisie: 513

Kalkulator punktu rosy

Co liczysz?

Wynik

Temperatura punktu rosy9,3 °C
Wilgotność bezwzględna
8,62 g/m³
Ciśnienie cząstkowe pary wodnej
11,66 hPa
Ciśnienie pary nasyconej
23,33 hPa
Obliczenia krok po kroku
  1. γ = ln(RH/100) + 17,62 × T ÷ (243,12 + T) = ln(0,5) + 17,62 × 20 ÷ 263,12 = 0,6462
  2. Td = 243,12 × γ ÷ (17,62 − γ) = 9,26°C
  3. Wilgotność bezwzględna = 216,7 × e ÷ (273,15 + T) = 216,7 × 11,663 hPa ÷ 293,15 = 8,62 g/m³
  • Wzór Magnusa (współczynniki 17,62 / 243,12°C, WMO) — dokładność ok. ±0,1°C w zakresie −45…60°C. Na powierzchniach o temperaturze niższej niż punkt rosy skrapla się para wodna.

Kalkulator punktu rosy pokazuje temperaturę, w której para wodna zawarta w powietrzu zaczyna się skraplać. Działa w trzech trybach: punkt rosy z temperatury i wilgotności względnej powietrza, wilgotność względna z punktu rosy oraz punkt rosy w przegrodzie — rozkład temperatur w warstwach ściany, z którego widać, czy powierzchnia od strony pokoju pozostaje sucha i w której warstwie temperatura spada poniżej punktu rosy.

Jak korzystać z kalkulatora punktu rosy

  1. Co liczysz — punkt rosy, wilgotność względną albo punkt rosy w przegrodzie (ścianie).
  2. Temperatura powietrza — temperatura powietrza w pomieszczeniu, w °C (w pokoju zwykle 20–22°C).
  3. Wilgotność względna — w procentach, odczytana z higrometru. W trybie wilgotności względnej zamiast niej wpisujesz temperaturę punktu rosy.
  4. Temperatura zewnętrzna (tryb przegrody) — obliczeniowa temperatura zimowa albo temperatura w danym dniu, np. −10°C.
  5. Warstwy (tryb przegrody) — jedna warstwa w wierszu, od wewnątrz na zewnątrz: nazwa materiału i grubość w cm, np. „Tynk gipsowy; 1,5”. Materiał spoza listy wpisz z jego współczynnikiem przewodzenia ciepła λ: „Nazwa; 0,04; 10”.

Wynik pokazuje temperaturę punktu rosy, wilgotność bezwzględną (gramy wody w 1 m³ powietrza) i ciśnienie cząstkowe pary wodnej. W trybie przegrody dostajesz też temperaturę wewnętrznej powierzchni ściany, współczynnik temperaturowy fRsi, temperaturę, poniżej której grozi pleśń, oraz tabelę temperatur za każdą warstwą z zaznaczeniem warstw, w których temperatura jest niższa od punktu rosy.

Jak obliczyć temperaturę punktu rosy — wzór Magnusa

Kalkulator stosuje wzór Magnusa ze współczynnikami zalecanymi przez Światową Organizację Meteorologiczną (a = 17,62, b = 243,12°C):

  1. γ = ln(RH ÷ 100) + 17,62 × T ÷ (243,12 + T)
  2. Td = 243,12 × γ ÷ (17,62 − γ)

gdzie T to temperatura powietrza w °C, a RH — wilgotność względna w procentach. W zakresie od −45 do 60°C błąd wynosi ok. ±0,1°C.

Obliczenie odwrotne daje wilgotność względną z punktu rosy: RH = 100 × e(Td) ÷ e(T), gdzie e to ciśnienie pary nasyconej: e(T) = 6,112 × exp(17,62 × T ÷ (243,12 + T)) hPa.

Wilgotność bezwzględna to masa pary wodnej w 1 m³ powietrza: AH = 216,7 × e ÷ (273,15 + T) g/m³, gdzie e to rzeczywiste ciśnienie pary wodnej w hPa.

Przykład: punkt rosy przy 20°C i wilgotności 50%

Wartości domyślne: powietrze 20°C, wilgotność względna 50%:

  1. γ = ln(0,5) + 17,62 × 20 ÷ 263,12 = −0,6931 + 1,3393 = 0,6462
  2. Td = 243,12 × 0,6462 ÷ (17,62 − 0,6462) = 9,26°C
  3. Ciśnienie pary nasyconej przy 20°C: 23,33 hPa; ciśnienie rzeczywiste: 11,66 hPa
  4. Wilgotność bezwzględna = 216,7 × 11,663 ÷ 293,15 = 8,62 g/m³

Każda powierzchnia chłodniejsza niż 9,3°C — zimna szyba, rura z zimną wodą, nieocieplony narożnik ściany — zaparuje. Tryb odwrotny: przy 20°C i punkcie rosy 12°C wilgotność względna wynosi 60%, a wilgotność bezwzględna 10,35 g/m³.

Temperatura powietrza RH 40% RH 50% RH 60% RH 70% RH 80%
18°C 4,2°C 7,4°C 10,1°C 12,4°C 14,5°C
20°C 6,0°C 9,3°C 12,0°C 14,4°C 16,4°C
22°C 7,8°C 11,1°C 13,9°C 16,3°C 18,4°C
24°C 9,6°C 12,9°C 15,8°C 18,2°C 20,3°C

Punkt rosy w ścianie (w przegrodzie)

W trybie przegrody kalkulator rozkłada spadek temperatury między wnętrzem a otoczeniem proporcjonalnie do oporu cieplnego każdej warstwy: T(x) = Ti − (Ti − Te) × R(x) ÷ RT, przy oporach przejmowania ciepła 0,13 m²K/W od wewnątrz i 0,04 m²K/W od zewnątrz.

Ściana domyślna: tynk gipsowy 1,5 cm, pustak ceramiczny szlifowany 25 cm, styropian EPS 040 15 cm i tynk cienkowarstwowy 0,5 cm; wewnątrz 20°C i 50%, na zewnątrz −10°C:

Miejsce Temperatura
Powierzchnia wewnętrzna 19,2°C
Za tynkiem gipsowym 19,0°C
Za pustakiem 13,7°C
Za styropianem −9,7°C (poniżej punktu rosy)
Za tynkiem cienkowarstwowym −9,7°C (poniżej punktu rosy)

Całkowity opór cieplny wynosi 4,798 m²K/W. Powierzchnia od strony pokoju (19,2°C) jest dużo cieplejsza niż punkt rosy 9,3°C, więc woda się na niej nie skrapla. Temperatura spada poniżej punktu rosy dopiero w styropianie — to normalne w ocieplonej ścianie i nie jest wadą, jeśli dociera tam niewiele pary wodnej.

Ta sama ściana bez ocieplenia ma opór tylko 1,048 m²K/W: powierzchnia wewnętrzna ma 16,3°C, a temperatura spada poniżej punktu rosy już w murze. Przy wilgotności 50% ściana pozostaje sucha, ale w łazience albo w pokoju, w którym suszy się pranie, zapas jest niewielki.

To sprawdzenie uproszczone — porównuje temperatury z punktem rosy powietrza wewnętrznego i nie uwzględnia oporu dyfuzyjnego warstw. Pełna metoda (Glasera, PN-EN ISO 13788) liczy ilość kondensatu i sprawdza, czy latem odparuje.

Kondensacja i pleśń — wymagania cieplno-wilgotnościowe

Warunki techniczne wymagają, aby na wewnętrznej powierzchni ściany zewnętrznej nie występowała kondensacja pary wodnej umożliwiająca rozwój grzybów pleśniowych, a wewnątrz przegrody — narastające z roku na rok zawilgocenie (§ 321). W praktyce sprawdza się to współczynnikiem temperaturowym fRsi, który nie może być mniejszy od wartości krytycznej — w budynkach mieszkalnych można przyjąć 0,72 (załącznik nr 2, pkt 2.2.2).

fRsi = (θsi − θe) ÷ (θi − θe), gdzie θsi to temperatura powierzchni wewnętrznej. Dla domyślnej ściany ocieplonej: (19,2 + 10) ÷ (20 + 10) = 0,97, dla ściany bez ocieplenia 0,88. Obie wartości spełniają wymaganie; dużo zimniejsze są mostki cieplne (narożniki, ościeża okien, płyty balkonowe), dlatego pleśń zaczyna się zwykle właśnie tam.

Pleśń nie potrzebuje rosy — rozwija się, gdy wilgotność względna przy powierzchni przez dłuższy czas wynosi 80% lub więcej. Przy 20°C i 50% w pokoju dzieje się tak na powierzchniach zimniejszych niż ok. 12,6°C, przy 60% — poniżej ok. 15,4°C.

Rozporządzenie z 2002 r. (t.j. Dz.U. 2022 poz. 1225) obowiązywało do 19 września 2026 r., a nowego rozporządzenia nie ogłoszono (stan na 18 listopada 2026 r.). Do 19 marca 2028 r. projekt można sporządzić według tych przepisów po złożeniu oświadczenia inwestora (art. 102a Prawa budowlanego), a przy robotach niewymagających pozwolenia ani zgłoszenia — stosować je bez oświadczenia (art. 102b).

Jak uniknąć kondensacji — wilgotność powietrza w domu

  • Utrzymuj wilgotność 40–60%. Gotowanie, kąpiele i suszenie prania to kilka litrów wody dziennie — wietrz pomieszczenia po tych czynnościach i używaj wyciągu w łazience i kuchni.
  • Nie zatykaj wentylacji. Po wymianie okien i dociepleniu ścian dom staje się szczelny; przy wentylacji grawitacyjnej okna potrzebują nawiewników albo regularnego otwierania.
  • Ogrzewaj równomiernie. Chłodna sypialnia ogrzewana od czasu do czasu zawilgaca się szybciej niż pokój o stałej temperaturze.
  • Odsuń meble od ściany. Szafa dosunięta do ściany zewnętrznej obniża temperaturę ściany za nią o kilka stopni.
  • Ocieplaj od zewnątrz. Ocieplenie od wewnątrz przesuwa strefę zimna do muru po stronie pokoju i wymaga paroizolacji oraz starannego wykonania detali.

Współczynnik U ściany obliczysz w kalkulatorze współczynnika U, a grubość ocieplenia — w kalkulatorze styropianu.

Najczęstsze pytania

Ile wynosi punkt rosy przy 20°C i wilgotności 50%?

Ok. 9,3°C (dokładnie 9,26°C ze wzoru Magnusa). Na powierzchniach chłodniejszych, np. zimnej szybie czy rurze z zimną wodą, para wodna się skrapla. Powietrze zawiera wtedy 8,62 g wody w 1 m³.

Czym różni się wilgotność względna od bezwzględnej?

Wilgotność bezwzględna to rzeczywista ilość pary wodnej w powietrzu, w g/m³. Wilgotność względna to stosunek ciśnienia pary do największego możliwego ciśnienia w danej temperaturze. Gdy powietrze się ochładza, wilgotność bezwzględna się nie zmienia, a względna rośnie, aż w punkcie rosy osiągnie 100%.

Czy punkt rosy w ociepleniu to błąd?

Nie. W ocieplonej ścianie temperatura zawsze spada poniżej punktu rosy gdzieś w izolacji. Ważne jest, ile pary wodnej tam dociera i czy może odparować — dlatego warstwy paroszczelne daje się od strony ciepłej, a paroprzepuszczalne od strony zimnej.

W jakiej temperaturze na ścianie pojawia się pleśń?

Pleśń rozwija się, gdy wilgotność względna przy powierzchni długo wynosi 80% lub więcej. Przy 20°C i 50% w pokoju dzieje się tak na powierzchniach chłodniejszych niż ok. 12,6°C, czyli zanim woda w ogóle się skropli (9,3°C).

Jaka wilgotność powietrza w domu jest prawidłowa?

40–60% przy 20–22°C uznaje się za komfortowe i bezpieczne dla budynku. Powyżej 60% szybko rośnie ryzyko skraplania na oknach i w narożnikach, poniżej 30–35% powietrze jest odczuwalnie suche.

Źródła

Ostatnia aktualizacja: 29 października 2026

Powiązane kalkulatory